Zgorzel wierzchołkowa pomidorów to częsty problem, szczególnie w okresie intensywnego wzrostu i dojrzewania owoców. Na początku na końcówce pomidora pojawia się mała, wodnista lub ciemna plama, która z czasem powiększa się i staje się sucha, brązowa lub czarna.
Dobra wiadomość jest taka, że w wielu przypadkach można ograniczyć problem, poprawiając warunki uprawy i przede wszystkim zapewniając roślinom równomierny dostęp do wody.
Dlaczego pomidory gniją od dołu?
Zgorzel wierzchołkowa jest często kojarzona z niedoborem wapnia, ale sama ilość wapnia w glebie nie zawsze jest głównym problemem.
Bardzo często przyczyną jest zaburzenie pobierania i transportu wapnia w roślinie, związane z nierównomiernym zaopatrzeniem w wodę.
Problem może pojawić się, gdy:
- gleba jest przesuszona;
- po okresie suszy następuje bardzo obfite podlewanie;
- rośliny mają ograniczony system korzeniowy;
- występują duże wahania wilgotności podłoża;
- podczas upałów rośliny tracą dużo wody.
W takich warunkach wapń może nie docierać równomiernie do szybko rozwijających się owoców.
Jak wygląda zgorzel wierzchołkowa?
Pierwsze objawy najczęściej pojawiają się na końcu owocu, po przeciwnej stronie od szypułki.
Początkowo może być to niewielkie przebarwienie, które stopniowo staje się:
- brązowe;
- suche;
- zapadnięte;
- ciemne.
Ważne jest to, że zgorzel wierzchołkowa nie jest chorobą zakaźną, więc nie przenosi się z jednego owocu na drugi tak jak typowe infekcje.
Czy to oznacza, że pomidorom brakuje wapnia?
Niekoniecznie.
Jeżeli gleba zawiera wystarczającą ilość wapnia, dodawanie kolejnych dużych dawek wapna czy nawozów wapniowych może nie rozwiązać problemu.
Najpierw warto zadbać o prawidłowe podlewanie i stabilne warunki wilgotnościowe.
Najważniejsze: regularne podlewanie
Pomidory potrzebują stałego dostępu do wody, szczególnie podczas kwitnienia i intensywnego wzrostu owoców.
Nie należy dopuszczać do sytuacji, w której ziemia całkowicie wysycha, a następnie rośliny otrzymują bardzo dużą ilość wody.
Lepsze jest regularne i umiarkowane podlewanie, dostosowane do pogody, rodzaju gleby i wielkości roślin.
Ściółkowanie może pomóc
Dobrym sposobem na ograniczenie dużych wahań wilgotności gleby jest ściółkowanie.
Można wykorzystać odpowiednią ściółkę organiczną, na przykład:
- słomę;
- kompost;
- rozdrobnione resztki roślinne przeznaczone do ściółkowania.
Warstwa ściółki ogranicza parowanie wody i pomaga utrzymać bardziej stabilną wilgotność podłoża.
Co zrobić z pomidorami z objawami?
Owoce z wyraźnymi objawami zgorzeli można usunąć z krzaka. Nie warto pozostawiać ich na roślinie, jeśli są mocno uszkodzone.
Jeżeli problem dotyczy tylko części owoców, nie oznacza to koniecznie utraty całego plonu.
Po poprawieniu warunków uprawy nowe owoce mogą rozwijać się prawidłowo.
A co z nawozem wapniowym?
Jeżeli analiza gleby lub wiarygodna diagnoza wskazuje na rzeczywisty niedobór wapnia, można zastosować odpowiedni nawóz wapniowy zgodnie z zaleceniami producenta.
Nie należy jednak stosować wapna „w ciemno”. Nadmiar niektórych składników może zaburzać dostępność innych pierwiastków.
Najlepiej ocenić pH i zasobność gleby, szczególnie w przypadku powtarzających się problemów.
Czy oprysk wapniem uratuje pomidory?
Popularne są dolistne opryski wapniowe, jednak ich skuteczność w przypadku zgorzeli wierzchołkowej jest ograniczona, ponieważ problem dotyczy przede wszystkim transportu wapnia do rozwijających się tkanek owocu.
Dlatego podstawą powinno być zapewnienie roślinom stabilnych warunków wodnych i prawidłowego systemu korzeniowego.
Jak zapobiegać zgorzeli w przyszłości?
Aby ograniczyć ryzyko pojawienia się problemu:
- Podlewaj pomidory regularnie.
- Nie dopuszczaj do silnego przesuszenia gleby.
- Unikaj nagłego zalewania przesuszonego podłoża.
- Stosuj ściółkę, aby ograniczyć parowanie.
- Dbaj o zdrowy system korzeniowy.
- Nie przesadzaj z nawożeniem.
- W razie problemów sprawdź pH i zasobność gleby.
Szczególnie ważne podczas upałów
Wysokie temperatury zwiększają parowanie wody. Pomidory mogą wtedy potrzebować częstszej kontroli wilgotności podłoża.
Warto również pamiętać, że rośliny uprawiane w donicach i pojemnikach mogą przesychać znacznie szybciej niż te rosnące w gruncie.
Podsumowanie
Zgorzel wierzchołkowa pomidorów często nie oznacza po prostu braku wapnia w glebie. W wielu przypadkach problem wynika z zaburzonego pobierania i transportu wapnia, któremu sprzyjają przede wszystkim duże wahania wilgotności.
Najważniejsze jest więc regularne podlewanie, ściółkowanie i dbanie o zdrowy system korzeniowy. Owoce z silnymi objawami warto usunąć, a kolejne owoce mogą po poprawieniu warunków rozwijać się prawidłowo.